ابو القاسم سلطانى

229

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )

ناسازگارى : با املاح آهن ، ژلاتين و آلبومين ناسازگارى داشته و نبايد با آنها تواما مصرف گردد . منع مصرف : در آبستنى و زمان شيردهى و كودكان شيرخوار نبايد تجويز شود . توجه : در اثر هيدروليز آربوتين ، رنگ ادرار سبزرنگ مىشود چنانچه رنگ ادرار سبزرنگ نشد از مصرف آن بايد خوددارى كرد . عنب الدب يا انگور خرس را امروز در كشورهاى عربى بنام عنب الذئب در سوريه ، عنب دب ، عنب ديب ، در بيروت قطلب زحاف ، بقس صغير و به پارسى انگور خرس و بج خرس مىنامند . ( 1 * ) - در هيچ‌يك از كتب تاريخ طب مانند ابن اصيبعه ، قفطى ، فهرست ابن نديم كتابى به نام ميامن از جالينوس وارد نشده شايد منظور كتاب ميامر نوشته حنين بن اسحق عبادى باشد ( 2 * ) - Arbutus unedo L قطلب ( 3 * ) - نام اين گياه در الحاوى ، الابنيه ، هدايهء ، قانون ابن سينا ، ذخيره خوارزمشاهى و تذكره نيامده است به‌طور كلى پزشكان قرون اوليه هجرى گياه را نمىشناخته و يا خواص درمانى برگ‌ها را نمىدانسته‌اند در اروپا برگ‌ها در قرن شانزدهم به عنوان مدر در مونپليه فرانسه شناخته شده و در سال 1788 در فارماكوپه انگليس به ثبت رسيده است ( 4 * ) - در اصل مردار عاجى كه اشتباه چاپى است خود صاحب تحفه تحت همين نام مىنويسد : مردار آغاجى تركى اسم نبات عنب الدب است ( تحفه 245 و فرهنگ مخزن ) ( 5 * ) - ( 6 * ) - اصل سكلركته بوده كه اصلاح‌شده فرانسوى Seigle ergote Code - 588 فوفل Areca catechu L واژه فوفل معرب از پوپل پارسى و آن مآخوذ از Pugaphala سانسكريت مىباشد و به سريانى آن را فوفلا مىناميده‌اند بنابراين از دوران باستان آن را مىشناخته‌اند . درختى است بسيار زيبا ، 2 پايه ، شبيه به درخت خرما و از خانواده نخل Palmae . بلندى آن از ده متر تجاوز مىنمايد قطر ساقه نسبت به بلندى درخت بسيار كم و به اندازه يك وجب مىباشد ، در انتهاى ساقه شاخه‌ها شبيه به درخت نارگيل و پوشيده از برگ‌هاى پهن شانه‌اى و سبزرنگ كه به‌طور گروهى در انتهاى ساقه مانند تاجى قرار گرفته‌اند . ميوه به شكل و اندازه تخم‌مرغ است و در ابتدا سبزرنگ مىباشد و پس از رسيدن رنگ آن زرد نارنجى و چون خشك شود سياه‌رنگ مىگردد در داخل ميوه فقط يك عدد دانه بيضوى به درازاى 2 سانتيمتر قرار